Taariikhda duuga leh
waxan ugu hor daabacay
Xil damiirku qaadiyo
Waa faral dushayda ah
Qalinkiyo Dawaaddaa
inaan fuliyo ii diray
Waxan uga dan lee yahay
Nin qabyaalad doojoow
Doqonniimo waa cudur
Haddii aad dux leedahay
bal docdaada uun eeg
Inta dumar agooma ah
Inta dhiig dad lagu qubay
Inta darib nin lagu cunay
Inta duul ku qaran jabay
Debec yaa lahaayeey
Maxaa degel ku baaba’ay
Maxaa dhacay Umula-doox. Anigaa nin dooriyo
Anigaa wax dumin kara
Maxaa Beel ku dumug tidhi
Imisaa dugaag qaday
Dubaaxdiinna loo wadhay
Darka iyo xareeddiyo
Daaq laysu qoonsaday
Dirirtiyo colaaduu
Maxay haad dibbiriyeen
Islaan wiilki laga diley
Dugayeey maxay tidhi
Dadab iyo aroosiyo
Aqal laba daryaalle ah
Maxaa daaha loo rogey
Waxan uga dan lee yahay
Sumad iyo Dir-soociyo
ninkii duuf ku nooloow
Alle doori baad tahay
Soomali waa duud
Dekan qabae ha joogee
Waa ul iyo diirkeed
Deris iyo tol wada yaal
Nin danlaana kala gura. Silsiladda “DEELLEEY” oo curatay dabayaaqadii 1979 Maxamed Xaashi Dhamac Gaariye
Waxaaynu u dabaal degnay xuskii qaaliga ahaa ee 18 may kaaso ay shacabka somaliland soo bandhiggeen shucuubtooda wadaninimo,waxaana laga wadaa sinna dareenka ay farxaddu ku dheehneyd ,yar iyo weynba la wadaa wadaageyey.waxaana ilaahay aynu ugu mahad celineeyna sidii nabad gelyada ahayd ee ay inoogu dhammaatay farxadeenni.Hadaba aan u dhaadhaco dulucdaa maqaalkan oo aan kaga dalbanaayo madaxweynaha qaranka somaliland mudane axmed maxamed maxamuud siilaanyo,inuu deg-deg usoo daayo bir-ma geeydaada xabsiga ku jirta isla markaasna ah mujaahidiinta,dalka uu soo hal-gantay qori-iyo qalinbaa.
Waxaana hadda xabsiga ku jiraa oo xoriyadoodi laga qaaday,saxaafiyiin,qo’raayo aqoonyahanno ah,kuwaasso xoriyadoodi ku waayey dimu-quraadiyadda dalkeennu ku faano taaso isaagu jirta fikir dhiibasho,rayi soo bandhigid,waxaaa sidoo kale al-baabada aad u xidhay xoriyaddi hadalka oo hadda waxaa al-baabadu u laaban yihiin,joornaaladdi ugu caan-sanna dalkeenna,kuwaaso kasoo soo dabaashay mar xaladdo badan oo wadankeennu kasoo gudbay.
Mudane madaxweyne dalka adiiga laguu doortay taladiisa,sidaas oo ay tahay waxa laga rabba inaad ku dhaqdo sinaan iyo cadaalad taao deeqda cid kastaba ilaahayna uu kugu Eegga-yo ,madaxweyne marna saxaafadda somaliland kamay helin cadaalad,waayo waxaan ku xusaya dhawr dhacdo oo intaad joogtay galaafay xoriyatul-qawlkii aad shalay u doodeysay,maadaama oo aad maalmihii mu-caaridka aad ahayd,waayo waa wax taarikhda ku galay hiilki aad saxaafadda ugu jirtay shalay sidoo kale waxaa laga siggaayey inaad abaalkii ay kugu lahaayeen inaad guddo.
Waxaa si fool xun lo weeraaray xarunta wargeyska Hubaal,goor habeenimo ah,halkaaso ragga so qaaday dagaalkana ay ahaayeen,xubno ka tirsan ciidamada oo sharafta kaga ciyaareen, astaanta qarankeenna,waxaana halkaas lagu dhaawacay gudoomiyihii wargeyska Hubaal,mr caloolay kaaso laga jebiyey gacanta midig.waxaana la qabtay mid ka mid ahaa dadkii soo qaaday weeraarka,waxaana la geeyey saldhiga oo ciidamada gacanta lo geliyey,halkaaso laga fillaayey in cadaaladda la mariyo,balse nasiib darro taasi may dhicin,waayo waxaa si badheedh ah looga qaaday faraha,iyaadoonay ku qancin dhibbanayaashi,waxaana si hoose looga qaaday oodda.taasooy salluuggeen,dadkii wax tirsanaayey waxaanay taasi sababtay inay masuuliyiinta wargeyskaaso sammeeyan mudaharaad salmi ah.waxaana mar labaad haddana xabsiga la dhigay koox saxafiyiin ah.waxaana ka hor la xayiiray wargeyska oo al-baabada lo laabay kadib bilaa sabab,hadana mar kale la xayiray wargeyskii sabab aan lagu qancin,isaago ilaayo haddana uu xidhan yahay.
Waxaa haddana dhacday arrin kale oo yaab badneyd taaso ahayd kadib markii u wargeyska Haatuf soo bandhigay fadeexado hadheeyey wasiirka macdanta iyo tamarta Somaliland kaaso u ka qaatay shirkado faro badan,kuwaaso u wasiirku ka qaatay shirkadahaas,fadeexadaaso aanay madaxtooyaddu kaalinteedi ka qaadan balse u wasiirkaasi ab-tirsaday oo u ku faanay madaxweynaha inay isku hayb yihiin,waxaa kale oo dacwadaas garabka ku taageeraayey wiil u madaxweynuhu sodog u yahay kaaso oo aan la aqoonin awoodiisa iyo xilka u hayo.waxaana talo lo dhan yahay la iskugu ladhay in wargeyska Haatuf al-baabada loo laabo,bilaa sabab.waxaa kale oo xabsiga ku jiraa qoraa muwaadin ah kaaso cabiiray fikirkiisa oo kusoo bandhigay warbaahinta kaaso lagu magacaabi jiray Jaamac Cilmi jiir oo maqaal u qoray awgii lagu xukumay afar sanno oo xabsi ah halkaaso u ku daranyeeysan yahay ilaayo hadda.
Madaxweyne waad cidhb tirtay saxaafaddi iyo xoriyaddiba ee taladda aan kusoo jeedinaya waxaa weeye inaad is badh-qabato oo aad manta waa ciideeni ee hadaad wax kale weyday kusoo daysid samaxaadda xuskeenna awgii.
Qalinkii
Cabdi casiis Bashiir Nuur